Niewiele krajów obnosi się ze swoją różnorodnością tak otwarcie jak Malezja. Malajowie, Chińczycy i Hindusi żyją obok rdzennych Orang Asli z Półwyspu oraz wielu ludów Borneo, tworząc społeczeństwo, w którym kilka religii, języków i kuchni dzieli te same ulice. Efektem jest jeden z najbardziej zatłoczonych kalendarzy świąt na świecie, a dla podróżnego oznacza to, że niemal zawsze jest coś do świętowania.
Naród wielu ludów
Malajowie, którzy stanowią największą grupę, wyznają islam, a ich język, bahasa Malaysia, jest językiem narodowym. Malezyjscy Chińczycy, potomkowie pokoleń osadników, pielęgnują tradycje buddyjskie i taoistyczne oraz mówią różnymi dialektami chińskimi. Malezyjscy Hindusi, w większości pochodzenia tamilskiego, przynieśli hinduizm i język tamilski. Chrześcijaństwo jest szeroko rozpowszechnione, zwłaszcza w Sabahu i Sarawaku. Językiem angielskim mówi się niemal wszędzie — to spuścizna, która czyni Malezję wyjątkowo łatwą w podróżowaniu. Przez to wszystko przewijają się społeczności tubylcze, od Orang Asli po Ibanów, Kadazan-Dusun i dziesiątki innych grup.
Hari Raya Aidilfitri
Najważniejsze święto malajskich muzułmanów wieńczy ramadan, miesiąc postu. Hari Raya Aidilfitri to czas przebaczenia i rodziny, gdy mieszkańcy miast wracają do rodzinnych stron w wielkiej dorocznej migracji balik kampung. Cenioną tradycją jest otwarty dom — rodziny zapraszają przyjaciół i sąsiadów każdego pochodzenia, by dzielić się potrawami takimi jak ketupat, rendang i niezliczone słodycze. Ten duch otwartego zaproszenia, powtarzający się w świętach każdej społeczności, to jedna z najpiękniejszych cech malezyjskiego życia.
Chiński Nowy Rok i Deepavali
Chiński Nowy Rok wypełnia miasta czerwonymi lampionami, tańcami lwa i trzaskiem świętowania. Rodziny zbierają się na kolacje zjazdowe, starsi wręczają dzieciom czerwone koperty z pieniędzmi, a chińskie dzielnice w całym kraju tętnią życiem. Kilka miesięcy później Deepavali, hinduskie święto świateł, rozświetla domy i świątynie oliwnymi lampkami na znak triumfu światła nad ciemnością, a indyjskie dzielnice jaśnieją barwami i zapachem świątecznych słodyczy. Oba święta, podobnie jak Hari Raya, obejmują tradycję otwartego domu, która pozwala włączyć się przyjezdnym.
Thaipusam i świątynie
Do najbardziej widowiskowych wydarzeń roku należy Thaipusam, hinduskie święto najbardziej spektakularnie obchodzone w Batu Caves na obrzeżach Kuala Lumpur. Wierni wspinają się po wysokich schodach do świątyni w jaskini, niektórzy niosąc ozdobne konstrukcje zwane kavadi, w akcie oddania i dziękczynienia. Same Batu Caves, strzeżone przez wielki złoty posąg, to jeden z symboli Malezji. Kalendarz wypełniają też inne święta, w tym Wesak, upamiętniający narodziny, oświecenie i odejście Buddy.
Festiwale plonów na Borneo
Stany Sabah i Sarawak dokładają własne święta. W Sarawaku festiwal plonów Gawai Dayak to wielkie święto Ibanów i innych Dajaków, obchodzone z ryżowym winem, muzyką i tańcami w długich domach. W Sabahu festiwal plonów Kaamatan czci ducha ryżu ceremoniami zakorzenionymi w tradycji Kadazan-Dusun. Ogólnokrajowy Festiwal Środka Jesieni, z lampionami i ciastkami księżycowymi, dodaje kolejną warstwę do roku.
Sztuka, wiara i codzienna tradycja
Kultura Malezji wyraża się tak samo w rzemiośle, jak w ceremonii:
- Batik, tkanina wzorzysta woskiem i barwnikiem, oraz songket, jedwab tkany złotą i srebrną nicią
- Wayang kulit, teatr cieni świata malajskiego, opowiadający odwieczne epopeje za podświetlonym ekranem
- Okazała architektura, od meczetu Putra z różową kopułą po zdobne świątynie chińskie i hinduskie
Pod codziennym życiem płynie adat, zbiór malajskich obyczajów i etykiety, oraz głęboka tradycja gościnności, która wita obcych jak gości. Podróżować po Malezji z ciekawością i szacunkiem to być witanym raz za razem — i wyjeżdżać ze zrozumieniem, dlaczego jej mieszkańcy tak cenią swój wspólny, barwny dom.